Beeld  |  Ralph Kleingeld

Strandpaal 13

Noodgedwongen op het strand bij Rockanje  |  27 april 2013

Vanmiddag was ik - noodgedwongen - op het strand bij Rockanje. Even genieten van de frisse wind en voelen hoe koud het water nog is. En natuurlijk een paar foto's maken. Het was stil op het strand, dus dan fotografeer je al snel een strandpaal. Strandpaal nummer 13.

Ik dacht zomaar: hoe zit dat eigenlijk met die strandpalen? Kan ik telefonisch een drankje bestellen en zeggen dat ik bij strandpaal 13 zit?

Als je langs het strand loopt, kom je om de 250 meter een strandpaal tegen. Strandpalen zijn belangrijke bakens in het verlaten landschap van zee, strand en duinen. Ze helpen wandelaars hun weg te vinden en in het geval van nood maken ze het verschil bij de snelle hulp van alarmdiensten. Maar dat is nog niet alles.


Ik heb nog een tijdje zitten wachten, maar mijn drankje heb ik nooit gezien.

"De geschiedenis van strandpalen in Nederland gaat terug naar het jaar 1840. Op initiatief van de Nederlandse waterbouwkundige Jan Blanken (1755-1838 | Koning Lodewijk benoemde hem in 1806 tot directeur-generaal der maritieme werken en hij werd in 1808 inspecteur van de Waterstaat) werd er langs de gehele kust om elke kilometer een paal in het zand geheid. In totaal 124 palen. De eikenhouten palen waren maar liefst 4 meter hoog en hadden een doorsnede van 25 cm. Na het heien stak er nog zo'n meter boven het zand uit en werd de paal genummerd, startend met nummer 1 bij Huisduinen tot 117 bij Hoek van Holland. In 1850 werden ook de Waddeneilanden van strandpalen voorzien. De eerste staat op de zandvlakte van De Hors, op het uiterste zuidelijke puntje van Texel. Deze paal draagt het cijfer 6. Dat is geen toeval, want de paal ligt precies in het verlengde van de eerste paal bij Kijkduin, op een afstand van 6.000 meter. Voor elke paal werd jaarlijks in logboeken bijgehouden wat de afstand was ten opzichte van het water en de achterliggende zeeduinen. Deze functie hebben de strandpalen nu nog steeds. Voor Rijkswaterstaat zijn het belangrijke meetpunten om de ontwikkeling van de Nederlandse kust te monitoren. Het aantal strandpalen is inmiddels flink toegenomen; om de 250 meter kom je ze tegen. Soms zelfs twee op dezelfde hoogte."

De hele Nederlandse Noordzee kust is opgedeeld in 17 kustvakken en heeft een lengte van meer dan 350 kilometer. De 17 kustenvakken strekken zich uit over 5 Nederlandse kustprovincies. Het gegeven kilometernummer op de strandpaal is afhankelijk van de positie in het kustvak. Dat betekent dus ook dat er meerdere strandpalen met hetzelfde nummer zijn. Dus nummer 13 is niet uniek voor Rockanje.

Ik heb nog een tijdje zitten wachten, maar mijn drankje heb ik nooit gezien.